به گزارش خبرنگار گروه اقتصادی پایگاه خبری تحلیلی «گلستان ما»- داود خاندوزی؛ منطقه آزاد اینچه‌برون در سال‌های اخیر از یک محدوده کم‌برخوردار مرزی به یکی از نقاط مورد توجه تجارت منطقه‌ای تبدیل شده است؛ تحولی که به گفته مسئولان گلستان، با رشد جابه‌جایی بار، افزایش تقاضای شرکت‌های تجاری و ورود سرمایه‌گذاران خارجی شتاب گرفته، اما بخش مهمی از اعتبارات توسعه‌ای امروز همچنان باید صرف جبران عقب‌ماندگی‌های زیرساختی شود.

عبدالعلی کیان‌مهر، معاون هماهنگی امور اقتصادی استاندار گلستان، با اشاره به تغییر چهره این منطقه گفت اینچه‌برون که تا چندی پیش بیابانی و فاقد امکانات اولیه بود، امروز به یک هاب فعال اقتصادی تبدیل شده است.

به گفته او، پایانه کانتینری اینچه‌برون در ۶ ماهه نخست سال، رشد چهار برابری جابه‌جایی بار نسبت به مدت مشابه سال گذشته داشته است؛ رشدی که در کنار توسعه خطوط ریلی، استقرار تجهیزات تخلیه و بارگیری و اتصال خطوط عریض و نرمال، ظرفیت این منطقه برای کاهش زمان توقف کالاهای ورودی از آسیای مرکزی و ترکمنستان را افزایش داده است.

اما مسئله اصلی همچنان پابرجاست: اینچه‌برون برای ایفای نقش یک هاب لجستیکی، به زیرساختی فراتر از آنچه تاکنون ایجاد شده نیاز دارد زیرساخت‌هایی که دولت برای ایجاد منطقه آزاد اینچه برون نسبت به آن تعهد داده بود ولی در عمل خلف وعده کرده است.

توسعه انبارهای استاندارد، آزمایشگاه‌های مرجع، شبکه حمل‌ونقل، خدمات گمرکی، پایانه‌های تخصصی و امکانات لجستیکی از جمله نیازهایی است که بدون تکمیل آنها، افزایش حجم تجارت می‌تواند به جای یک مزیت، به گلوگاه عملیاتی تبدیل شود.

کیان‌مهر در جریان بازدید از شرکت انبارهای عمومی و خدمات گمرکی ایران نیز بر همین ضرورت تأکید کرد و گفت: تقویت زیرساخت‌های انبارداری و لجستیکی در کنار گمرک، پایانه مرزی و خطوط ریلی می‌تواند زمان و هزینه عملیات تجاری را کاهش داده و حجم مبادلات را افزایش دهد.

در بخش نظارت نیز فرزانه انصاری، رئیس سازمان ملی استاندارد ایران، توسعه و تقویت آزمایشگاه‌های آزمون و شرکت‌های بازرسی همکار در گمرکات استان متناسب با حجم محموله‌ها را از برنامه‌های جدی این سازمان عنوان کرد.

جنگ، مسیرهای تجاری را به شمال نزدیک‌تر کرد

اهمیت اینچه‌برون تنها به ظرفیت‌های عادی تجارت محدود نمی‌شود. تحولات امنیتی و اختلال در بخشی از مسیرهای تجاری جنوبی ایران، نگاه‌ها را بیش از گذشته به مسیرهای شمالی و مرزهای امن کشور معطوف کرده است.

کیان‌مهر با اشاره به همین تغییر شرایط گفته است چالش‌های دریایی جنوب به فرصتی تاریخی برای مرزهای امن شمال تبدیل شده و بیش از ۳۰۰ شرکت تجاری متقاضی حضور در اینچه‌برون شده‌اند.

این تغییر، اهمیت اینچه‌برون را از یک مرز استانی فراتر برده است. این منطقه می‌تواند در شرایطی که مسیرهای تجاری کشور تحت تأثیر بحران‌های امنیتی قرار می‌گیرند، به عنوان یکی از مسیرهای جایگزین برای تأمین کالا و اتصال ایران به بازارهای آسیای مرکزی، روسیه و چین عمل کند.

وزیر راه و شهرسازی نیز در حاشیه آیین امضای اسناد سرمایه‌گذاری مرکز لجستیک اینچه‌برون، این منطقه را یک دروازه استراتژیک به آسیای مرکزی و اوراسیا توصیف کرد و گفت اینچه‌برون می‌تواند در مسیر انتقال کالا از چین به ایران و سپس اروپا و در مسیر برگشت نقش‌آفرینی کند.

فرزانه صادق همچنین از امضای اسناد بیش از ۳۴ هزار میلیارد تومان سرمایه‌گذاری در حوزه ریل خبر داد که بیش از ۳۰ هزار میلیارد تومان آن مربوط به اینچه‌برون است.

وی ورود دو شرکت روس و قزاق به سرمایه‌گذاری در مرکز لجستیک اینچه‌برون را نشانه‌ای از چشم‌انداز مناسب این منطقه دانست و گفت سرمایه‌گذاران روس و قزاق در نقطه‌ای سرمایه‌گذاری می‌کنند که دروازه ایران و مسیر ارتباط کشور با اروپا محسوب می‌شود.

مسئله فقط ساخت پروژه نیست

با وجود این تحولات، تجربه سال‌های گذشته نشان می‌دهد ایجاد یک منطقه آزاد روی نقشه به تنهایی نمی‌تواند تجارت را به حرکت درآورد.

اگر قرار است اینچه‌برون به هاب لجستیکی شمال کشور تبدیل شود، باید زنجیره خدمات آن از ریل و جاده تا انبار، گمرک، استاندارد، آزمایشگاه، خدمات مالی و حمل‌ونقل بین‌المللی تکمیل شود.

بخشی از منابعی که امروز برای توسعه این منطقه اختصاص می‌یابد، عملاً در حال جبران همین کمبودهای انباشته زیرساختی است؛ موضوعی که نشان می‌دهد توسعه اینچه‌برون سال‌ها بیش از آنکه با محدودیت موقعیت جغرافیایی مواجه باشد، با محدودیت زیرساخت مواجه بوده است.

اکنون اما یک پنجره جدید باز شده است؛ تغییر مسیرهای تجارت منطقه‌ای، افزایش توجه کشورهای حوزه CIS، ورود سرمایه‌گذاران روس و قزاق و رشد ترانزیت ریلی، فرصت ایجاد تقاضای واقعی برای سرمایه‌گذاری در این منطقه را فراهم کرده است.

اکسپو؛ فرصت ارائه یک بسته واقعی سرمایه‌گذاری

برگزاری اکسپو گلستان نیز می‌تواند در این مقطع به فرصتی برای معرفی ظرفیت‌های اینچه‌برون تبدیل شود؛ به شرط آنکه این رویداد از نمایش صرف ظرفیت‌ها عبور کرده و با بسته‌های مشخص سرمایه‌گذاری همراه شود.

ارائه پروژه‌های آماده، میزان سرمایه مورد نیاز، مشوق‌های منطقه آزاد، مدل بازگشت سرمایه، مزیت‌های گمرکی و مالیاتی و تضمین‌های لازم برای سرمایه‌گذاران می‌تواند اکسپو را از یک رویداد تبلیغاتی به سکوی جذب سرمایه تبدیل کند.

اینچه‌برون امروز بیش از هر زمان دیگری در نقطه تلاقی جغرافیا، تجارت و امنیت قرار گرفته است. رشد چهار برابری جابه‌جایی بار، ورود سرمایه‌گذاران روس و قزاق و افزایش تقاضای شرکت‌های تجاری نشان می‌دهد بازار، ظرفیت این منطقه را جدی گرفته است؛ اما برای تبدیل این ظرفیت به یک هاب واقعی، اتکا به اعتبارات داخلی کافی نیست.

اینچه‌برون به جذب سرمایه‌گذاری خارجی، تأمین مالی بین‌المللی و مشارکت سرمایه‌گذاران بخش خصوصی نیاز دارد تا اعتبارات توسعه‌ای دولت به جای جبران همه عقب‌ماندگی‌ها، صرف تکمیل زنجیره لجستیکی و ایجاد ظرفیت‌های جدید شود.

انتهای خبر/