به گزارش خبرنگار گروه اقتصادی پایگاه خبری تحلیلی «گلستان ما»؛ گلستان در سال‌های گذشته بیش از آنکه با کمبود ظرفیت مواجه باشد، با مشکل فعال‌سازی ظرفیت‌های موجود روبه‌رو بوده است. استانی که همزمان از کشاورزی، منابع آبی، مرز، دریا، جنگل، گردشگری، نیروی انسانی و موقعیت ارتباطی برخوردار است، همچنان با محدودیت‌هایی در حوزه زیرساخت، سرمایه‌گذاری و اشتغال مواجه است.

از همین رو، اگر قرار باشد شعار سال در گلستان از سطح شعار و برنامه‌های اداری عبور کند، نخستین پرسش باید این باشد که استان برای جذب سرمایه چه موانعی را باید کنار بزند؟

سرمایه‌گذاری؛ حلقه مفقوده توسعه گلستان

توسعه اقتصادی بدون سرمایه‌گذاری پایدار امکان‌پذیر نیست. دولت به تنهایی توان تأمین منابع مورد نیاز برای اجرای همه پروژه‌های بزرگ را ندارد و در شرایط محدودیت منابع عمومی، بخش خصوصی باید به شریک اصلی توسعه تبدیل شود.

این نگاه برای گلستان اهمیت ویژه‌ای دارد؛ زیرا بسیاری از پروژه‌های استان زمانی می‌توانند اثر اقتصادی واقعی ایجاد کنند که از مرحله ساخت و بهره‌برداری صرف عبور کرده و به زنجیره تولید، اشتغال و درآمد متصل شوند.

بنابراین نخستین اقدام استان باید ایجاد یک پنجره واقعی و نه صرفاً اداری برای سرمایه‌گذاری باشد؛ پنجره‌ای که سرمایه‌گذار در آن برای دریافت مجوزها، استعلام‌ها، زمین، آب، برق و سایر زیرساخت‌ها سرگردان نشود.

برق؛ پیش‌شرط جذب سرمایه صنعتی

گلستان برای توسعه صنایع، شهرک‌های صنعتی و واحدهای تولیدی جدید، به شبکه برق قدرتمند و پایدار نیاز دارد. طرح‌هایی مانند پست ۴۰۰/۶۳ کیلوولت مریم‌آباد گرگان با ظرفیت ۲۰۰ مگاوات و سرمایه‌گذاری حدود ۲ هزار و ۲۰۰ میلیارد تومان، توسعه پست ۶۳ کیلوولت فاضل‌آباد، افزایش ظرفیت فیدرهای ۶۳ کیلوولت در محور نگین‌شهر-آزادشهر و تقویت شبکه گنبدکاووس، اگر به شکل هدفمند دنبال شوند، تنها پروژه‌های برق نیستند؛ بلکه زیرساخت جذب سرمایه محسوب می‌شوند.

علی‌اکبر نصیری، مدیرعامل شرکت برق منطقه‌ای مازندران و گلستان، تأکید کرده است که تقویت شبکه انتقال و فوق‌توزیع می‌تواند محدودیت‌های بهره‌برداری، افت ولتاژ و بخشی از خاموشی‌های ناشی از بارگیری تجهیزات را کاهش دهد.

این موضوع یک پیام مهم برای سیاست‌گذاران اقتصادی استان دارد: برق نباید فقط برای مصرف موجود تأمین شود؛ باید ظرفیت آینده سرمایه‌گذاری نیز در طراحی شبکه دیده شود.

توسعه نیروگاه‌های کوچک‌مقیاس نیز می‌تواند بخشی از پاسخ گلستان به ناترازی انرژی باشد.

نیروگاه‌های ۱۹.۲ و هفت مگاواتی در غرب استان نمونه‌ای از ظرفیتی هستند که می‌تواند با مشارکت بخش خصوصی توسعه پیدا کند.

نیروگاه هفت مگاواتی بندرگز با سرمایه‌گذاری حدود ۴۲۰ میلیارد تومان نشان می‌دهد که حتی پروژه‌های نسبتاً کوچک انرژی نیز می‌توانند به محل ورود سرمایه خصوصی تبدیل شوند.

تولید پراکنده علاوه بر افزایش ظرفیت تولید، با نزدیک کردن محل تولید به مصرف، فشار بر شبکه انتقال را کاهش می‌دهد و از منظر پدافند غیرعامل نیز می‌تواند تاب‌آوری شبکه را افزایش دهد.

گلستان برای تحقق شعار سال باید از این تجربه عبور کند و اطلس فرصت‌های سرمایه‌گذاری انرژی خود را تهیه کند؛ یعنی مشخص شود در کدام مناطق استان امکان احداث نیروگاه، صنایع انرژی‌بر و واحدهای تولیدی وجود دارد و زیرساخت مورد نیاز آنها چگونه باید تأمین شود.

رودخانه گرگانرود در زمان خشکسالی و کم‌بارشی، محدودیت منابع آبی را به رخ می‌کشد و در دوره بارش‌های سنگین می‌تواند به یک تهدید سیلابی تبدیل شود.

سد آقدکش در چنین شرایطی فقط یک پروژه عمرانی نیست؛ این طرح می‌تواند بخشی از سیاست اقتصادی استان برای مدیریت آب باشد.

هدف از این پروژه، کنترل و مدیریت سیلاب، ذخیره آب و تأمین نیاز بخش‌هایی از کشاورزی و صنعت عنوان شده است و در کنار آن ظرفیت‌هایی مانند آبزی‌پروری و گردشگری نیز قابل تعریف است.

سیل سال ۱۳۹۸ نشان داد که هزینه بی‌توجهی به مدیریت سیلاب می‌تواند بسیار سنگین باشد. در مقابل، اگر منابع آب مدیریت و ذخیره شوند، همان آبی که در یک مقطع تهدید محسوب می‌شود، می‌تواند در زمان کم‌آبی به سرمایه‌ای برای تولید تبدیل شود.

گلستان در مسیر تحقق شعار سال باید از «مدیریت بحران آب» به سمت اقتصاد آب حرکت کند؛ یعنی هر مترمکعب آب باید با بیشترین ارزش افزوده ممکن در کشاورزی، صنعت، آبزی‌پروری و گردشگری به کار گرفته شود.

آشوراده یکی دیگر از ظرفیت‌های مهم گلستان برای تحقق شعار سال است.

آغاز ساخت سایت طبیعت‌گردی در مساحت ۲۲ هکتار با پیش‌بینی فعالیت‌هایی مانند پرنده‌نگری، سوارکاری و موزه، می‌تواند آغاز یک مسیر تازه در گردشگری استان باشد.

پرسش مهم‌تر این است که آشوراده چگونه می‌تواند برای مردم محلی درآمد ایجاد کند؟

اگر زنجیره گردشگری از اقامت و حمل‌ونقل تا صنایع‌دستی، غذا، خدمات محلی، راهنمای گردشگری و فروش محصولات بومی طراحی شود، گردشگر می‌تواند به اشتغال و درآمد تبدیل شود.

گلستان نباید گردشگری را تنها به فروش «منظر طبیعی» محدود کند؛ بلکه باید از طبیعت به عنوان نقطه شروع یک زنجیره اقتصادی استفاده کند.

اقتصاد گلستان همچنان وابستگی زیادی به کشاورزی دارد، اما تحقق شعار سال در این بخش با افزایش سطح زیرکشت یا مصرف بیشتر آب محقق نمی‌شود.

استان باید به سمت اصلاح الگوی کشت، افزایش بهره‌وری آب، توسعه صنایع تبدیلی، بسته‌بندی، فرآوری و ایجاد زنجیره کامل تولید حرکت کند.

تولید محصول خام، بخش کوچکی از ارزش اقتصادی ایجادشده را نصیب کشاورز می‌کند؛ در حالی که فرآوری، بسته‌بندی و برند‌سازی می‌تواند ارزش افزوده بیشتری در داخل استان ایجاد کند.

از این منظر، سرمایه‌گذاری در صنایع تبدیلی کشاورزی باید در اولویت قرار گیرد؛ به‌ویژه صنایعی که به تولیدات اصلی گلستان مانند غلات، محصولات باغی و سایر محصولات کشاورزی متصل هستند.

تقویت زیرساخت‌های درمانی مناطق کم‌برخوردار، مانند توسعه خدمات بیمارستانی و ایجاد بخش‌های تخصصی در شهرستان‌هایی همچون مراوه‌تپه، علاوه بر ایجاد عدالت در دسترسی به خدمات، می‌تواند هزینه‌های اجتماعی و اقتصادی ناشی از انتقال بیماران به مراکز استان را کاهش دهد.

گلستان برای جذب سرمایه‌گذار نیز به زیرساخت‌های اجتماعی نیاز دارد؛ سرمایه‌گذار زمانی منطقه‌ای را برای فعالیت اقتصادی انتخاب می‌کند که علاوه بر زمین و انرژی، از خدمات مناسب درمانی، آموزشی، ارتباطی و شهری برخوردار باشد.

گلستان به جای تولید فهرست‌های طولانی از پروژه‌ها، به یک نقشه راه سرمایه‌گذاری قابل سنجش نیاز دارد.

گلستان ظرفیت‌های لازم را دارد؛ آنچه بیش از گذشته نیاز دارد، تصمیم سریع، کاهش بروکراسی، تضمین زیرساخت، میدان دادن به سرمایه‌گذار و پاسخگویی مدیران در برابر زمان و نتیجه است.

اگر استان بتواند پروژه‌های بزرگی مانند آقدکش، زیرساخت‌های برق، نیروگاه‌های کوچک‌مقیاس و ظرفیت گردشگری آشوراده را به زنجیره سرمایه‌گذاری و تولید متصل کند، شعار سال می‌تواند برای گلستان نه یک عبارت رسمی، بلکه فرصتی برای عبور از اقتصاد کم‌رمق به سمت تولید، اشتغال و سرمایه‌گذاری پایدار باشد.

در نهایت، مسئله اصلی گلستان کمبود فرصت نیست؛ مسئله، تبدیل فرصت به سرمایه و سرمایه به تولید است.این نسخه عمداً زمان‌دار نیست و پروژه‌ها را در وضعیت «ظرفیت و فرصت پیش‌رو» روایت می‌کند، نه به‌عنوان طرح‌های افتتاح‌شده. همچنین محور گزارش را از سفر مسئولان به این سؤال اصلی که گلستان برای تحقق شعار سال دقیقاً چه باید بکند منتقل کرده‌ام.

انتهای خبر/